Aanpassen
De winterse omstandigheden brengt mij op het volgende onderwerp. Leren paardrijden is goed voor een flexibele geest. Oftewel, kinderen leren niet alleen paardrijden, maar ook omgaan met de omstandigheden.
Paardrijles geven aan kinderen vanuit een pedagogisch perspectief
Aandacht voor begeleiding
Zodra er aan ‘paardrijlessen voor kinderen’ aandacht wordt besteed, gaat het meestal over praktische zaken zoals rij technische informatie, de opbouw van de les of over geschikte pony's en paarden. Allemaal heel belangrijk want zonder deze kennis is het lastig om kinderen te leren paardrijden.
Maar hoe breng je al deze informatie eigenlijk over op kinderen? Welke vaardigheden heb je als instructeur nodig om dit duidelijk te maken? En hoe houd je de kinderen enthousiast als het eens tegenzit? Het ene kind is het andere niet. Dus de manier waarop kinderen leren is ook anders.
Leren paardrijden roept veel vragen op waarover nagedacht moet worden voordat men gaat lesgeven.
Denk maar eens aan kinderen die angstig zijn en daardoor blokkeren en niets meer doen of zeggen. Of een ouder die zich er mee blijft bemoeien. Een heel brutaal kind waar je eigenlijk heel geïrriteerd door wordt omdat die alle aandacht opeist. Dat ene meisje dat weigert te galopperen en daardoor de hele les verstoort. Die moeder die altijd het woord doet voor haar dochter. Of het jongentje die denkt dat hij alles al kan en daardoor onveilige situaties veroorzaakt. En zo kan ik nog wel even doorgaan.
Veel van deze onderwerpen horen bij de sociaalpedagogische kant van het paardrijles geven aan kinderen. Een kant die de kans loopt te worden onderschat. Een bewustwording van deze insteek moet een voorwaarde zijn om veilig en vol vertrouwen te leren paardrijden. En bewustwording begint bij jezelf. Dus lees, luister en verdiep je in dit onderwerp! Bij Kinderen' leren paardrijden ben je daarvoor aan het goed adres.
Barbara Wielders
Mijn werkervaring is begonnen in het (basis)onderwijs. Van daaruit is mijn interesse in de ontwikkeling en de opvoeding van de mens verder doorgegroeid. Een studie pedagogiek heeft mij de gelegenheid gegeven om dit te combineren met een passie voor dieren.
Mijn specialisatie Pedagogiek & Natuur heeft tijdens die studie ervoor gezorgd dat ik, naast mijn baan in het onderwijs, werkzaam ben als pedagoge en docent in de Hippische wereld. Het schrijven en uitgeven van het boek ‘Kinderen leren paardrijden’, waarin de sociaalpedagogische aspecten rondom paardrijles geven aan kinderen centraal staan, is vertrekpunt geweest voor deze werkzaamheden.
Een boek over de pedagogische kant van het leren paardrijden
Als afstudeer opdracht aan de Master Pedagogiek vanuit Ecologisch Perspectief aan de HU, heb ik in 2015 kwalitatief onderzoek gedaan naar de beleving van kinderen, ouders en instructeurs over leren paardrijden. De resultaten van dit Praktijk Wetenschappelijk Onderzoek zijn in een praktisch leesbaar boek weergegeven.
Cursusdagen
Sinds 2015 verzorg ik (bij)scholingen over alles wat er komt kijken bij het begeleiden van kinderen tijdens het leren paardrijden. Niet alleen op stallen & maneges, maar ook bij zorgboerderijen of andere bedrijven waar pony's en kinderen te vinden zijn.
Inhoud:
- Met welke relationele verbindingen krijg je mee te maken in de bak?
- Wat doe je als een kind (of ouder) angstig is?
- Hoe kun je bijdragen aan het ontwikkelen van zelfvertrouwen?
- Ouders langs de kant van de rijbaan of liever niet?
- Het lukt een kind maar niet om uit te voeren wat jij zegt. Hoe komt dat en wat kun je doen?
- Na een valpartij wil een kind echt niet meer op de pony. En nu?
Deze vragen kunnen het instructeurs heel lastig maken. Want het heeft weinig met het paardrijden zelf te maken, maar alles met de begeleiding van kinderen. Als dit soort vragen je bezighouden, heb je baat bij deze lesdag. Jouw praktijk komt namelijk aanbod. Leren van elkaar, theoretische achtergronden en handige tips staan centraal.
Een dag waarbij de pedagogische theorie wordt benaderd vanuit praktijksituaties die herkenbaar zijn voor iedereen die te maken heeft met kinderen en paarden. Naast theoretische informatie, krijg je gelegenheid om eigen ervaringen in te brengen zodat de dagelijkse praktijk steeds aan de oppervlakte blijft. Achtergrondinformatie en bruikbare tips zullen elkaar voortdurend afwisselen zodat er een dynamische en leerzame dag van wordt gemaakt.
Tien redenen waarom paardrijden goed voor kinderen is
1 Paarden hebben geen verwachtingen en oordelen
Hoeveel mensen in de directe omgeving van kinderen weten precies wat goed voor ze is? Of wat er moet gebeuren. Of wat juist niet de bedoeling is. Je zou er doodmoe van worden. Paarden hebben deze neiging tot perfectie niet. Die leven alleen maar in het hier en nu. Dus laat kinderen vooral genieten van de dieren op de manege. Die accepteren alles gewoon zoals het is. Geen etiketten en geen oordelen. Dat doet kinderen goed.
2 Kinderen leren grenzen aangeven over wat ze (nog) niet goed durven
Paardrijden kan best spannend zijn. Stappen en draven vinden de meeste kinderen nog wel gaaf. Maar galopperen kan best eng zijn. Het gaat snel, je zit hoog boven de grond en je voelt je niet meer in controle. Daardoor worden kinderen gestimuleerd om goed te luisteren naar zichzelf. Durf ik het echt niet of misschien toch wel? Samen met de instructeur wordt er gewerkt aan het durven opkomen voor jezelf. “Nee, dit wil ik nu nog niet.”
3 Paardrijden is een teamsport
Dat paardrijden een teamsport is, ligt misschien niet zo voor de hand. Toch kan de samenwerking met het paard niet buiten beschouwing blijven bij het beoefenen van deze sport en hobby. Zonder samen te werken is het onmogelijk om goed te leren paardrijden. Met als aanvulling dat de instructeur ook onderdeel is van dit team. Want die maakt de taal van het paard begrijpelijk voor het kind. Een driehoeksrelatie die gezien kan worden als voorwaarde om dier- en kindvriendelijk te leren rijden.
4 Goed leren luisteren, kijken en voelen
Om tot samenwerking met een paard te komen, is het belangrijk om meerdere zintuigen te gebruiken. Kijken hoe het paard zich gedraagt. Luisteren naar de instructeur die iets uitlegt. En voelen hoe het paard zich onder jou beweegt. Dit is meestal een onbewust proces dat zich geleidelijk ontwikkelt tot waardevolle vaardigheden die kinderen goed kunnen gebruiken in hun verdere leven.
5 Controle krijgen over het eigen lichaam
Een combinatie van een regelmatige ademhaling, een correcte afwisseling tussen spierspanning en ontspanning en een mentale focus, helpt kinderen om sterk te worden. De instructeur helpt om kinderen spelenderwijs zich hiervan bewust te worden. Bijvoorbeeld blijven doorademen als iets spannend is. Een kleine verandering die ook in andere situaties kracht en zelfvertrouwen kan oproepen.
6 De band met een dier voelt veilig en bijzonder
De verbondenheid tussen mens en dier is er één die zijn kracht al eeuwenlang bewijst. Bij paardrijden is het de basis voor de sport. Het gevoel voor je paard is een intense en hele mooie ervaring voor kinderen.
7 Uitdagingen leren aangaan
De ontwikkeling tot ervaren ruiter is een lange weg vol met obstakels. Want het gaat lang niet altijd vanzelf. Jezelf uitdagen om iets te doen wat je eigenlijk best wel eng vindt, kan grote sprongen in je vaardigheid opleveren. Door te experimenteren met deze uitdagingen, leren kinderen dat uitdagingen aangaan ook voldoening en zelfvertrouwen brengt. Zo leren ze niet altijd voor de bekende en veilige weg te kiezen, maar ook eens op avontuur te gaan.
8 Zorgen voor een dier
De verantwoordelijkheid voor een pony ervaren de meeste kinderen als prettig. Poetsen, hoeven uitkrabben of een stukje wandelen als de pony kreupel is. Zorgen voor een dier doet een beroep op de zelfstandigheid van het kind. Maar ook op het goede gevoel dat het oproept. Het is fijn om iets te betekenen voor een ander. En simpel om uit te voeren. Voor een pony is het meebrengen van een lekkere wortel ook al goed. En moet je dan eens op de glimlach letten van het kind die de wortel heeft gegeven.
9 Teleurstellingen incasseren
Paardrijden is een fijngevoelige sport. Een sport waar nuances en sensitiviteit belangrijk zijn. Zit je niet lekker in je vel, dan reageert de pony daar direct op. “Hij doet het niet”, zeggen kinderen dan wel eens. Een goed opgeleide instructeur zal kinderen helpen om te verkennen of dit wel klopt. Dikke kans dat de problemen bij het kind zelf vandaan komen. Dat is even slikken misschien. Maar die spiegel kunnen kinderen goed gebruiken tijdens het opgroeien. Oplossingen buiten jezelf zoeken is meestal niet nodig. Paardrijden kan helpen om te leren reflecteren op je eigen handelen.
10 Kinderen worden weerbaarder, sterker en kunnen zelfvertrouwen ontwikkelen
Het kan kinderen zelfvertrouwen opleveren als het lukt om een pony te berijden. Met maar een simpele druk van het been, gaat de pony al naar rechts of links. Het kind is in controle. In plaats van ouders, leerkracht of oppas, bepalen kinderen zelf waar ze naar toe gaan en wat er gebeurt. In het leven van kinderen is deze mogelijkheid een waardevolle afwisseling. Het kan bijdragen aan een goed gevoel over jezelf. En dat kunnen kinderen goed gebruiken.
Blog
De Prairie - Terschelling
Niet alleen instructeurs hebben te maken met de complexe dynamiek van omgaan met kinderen, pony’s en ouders. Op Terschelling runnen Marleen Zorgdrager en Anne Gerben een seizoenbedrijf voor ponyrijden met Shetlanders en IJslanders. Geen manege maar wel een bedrijf met een vergelijkbare fijngevoelige wisselwerking tussen begeleiding, kind, pony en ouders. En zoals wel vaker is dit geen gemakkelijke combinatie. In de wereld van pony- en paardrijden voor kinderen is het altijd zoeken naar de juiste balans tussen plezier en veiligheid.
Allemaal?
Je hoeft er niet eens echt je best voor te doen om het te signaleren. De diversiteit aan stromingen in de hippische sector is zo opgepikt. De mens heeft het er maar druk mee.
'Ik stapte op en reed weg'
Een van mijn hobby’s, en het is trouwens ook mijn werk, is het praten met kinderen, ouders en instructeurs rondom leren paardrijden. Ik stel graag vragen om uit te vinden wat iemand bezighoudt en hoe er wordt gekeken naar een wereld waarin paarden een rol spelen. Een ingewikkelde wereld trouwens. Voor alle partijen. De verschillen in persoonlijke beleving kunnen voor een hoop gedoe zorgen.
Gun het kind (en jezelf) een crisis
Is het je al eens opgevallen dat menig werkwijze binnen de paardenwereld is gestoeld op iemand die ergens in het leven een dikke crisis als ruiter of in de omgang met zijn/haar eigen paard heeft ervaren, en uit deze zware tijd de weg terug heeft ontdekt en dat vervolgens met anderen wil delen? Lees je maar eens in. En de paardenwereld is daar niet de enige in. Ook menig zelfhulp boek is geschreven nadat de auteur dik in de shit zat en zodra de zon weer schijnt, de schrijver het proces van opkrabbelen wil delen. Eureka!
Zwaar complex
Een hot onderwerp de laatste tijd; het gewicht van de ruiter. Ook bij kinderen. De discussie over hoeveel een pony of paard kan dragen laat ik, gezien mijn achtergrond, aan mij voorbij gaan. Maar hoe dit onderwerp bespreekbaar te maken met kinderen en ouders, hoort wel bij mijn vakgebied.
Praatpaal
Een instructeur is niet alleen maar een instructeur die kinderen leert paardrijden. Een instructeur is ook een praatpaal. Tenminste, degenen die goed kunnen luisteren natuurlijk. Sommige kinderen vertellen namelijk graag. En regelmatig op de meest ongelukkige momenten. Tijdens het opstijgen bijvoorbeeld: ‘Mijn ouders gaan scheiden’…hopsakee, daar zweeft de inhoud van het hoofd van het meisje zomaar tussen instructeur en kind.
Normaal is zo gewoon nog niet
Zodra je een groep kinderen paardrijles geeft, krijg je direct te maken verschillen. De normaalste zaak van de wereld zou je denken, want iedereen is anders. En dat is natuurlijk ook zo.
Even bijpraten
Misschien is het je opgevallen of misschien wel helemaal niet. Maar er is de laatste tijd minder op deze website gepost dan gebruikelijk. En dat heeft een reden. Ik ben druk geweest met allerlei leuke veranderingen. En aangezien ik mijzelf niet dwing om alle ballen tegelijk in de lucht te houden, stond activiteit op de website & de Facebookpagina van Kinderen leren paardrijden tijdelijk op een lager pitje.
De Bobstop
Ik weet niet hoe het bij jullie werkt, maar ik ben dol op gevoel voor humor tijdens de les. Op de een of andere manier zijn pony’s met hun individuele gebruiksaanwijzing daar harstikke geschikt voor.
Het is geen fiets
Het duurt niet lang voordat kinderen in de gaten krijgen dat een pony lang niet altijd reageert op een beenhulp, verandering van teugeldruk of stemgeluid. De instructeur legt uit wat er gedaan moet worden, kind voert het uit en dan gebeurt er niks. “Hij doet het niet”, zeggen veel kinderen dan. Soms tot ergernis van de instructeur, die zuchtend antwoord: “Het is ook geen fiets”.
Ik kan het niet
Een veel gehoorde uitspraak tijdens het leren paardrijden. Logisch ook, want het is ook best ingewikkeld om het goed onder de knie te krijgen.